haradok.info

Информационный портал

Социальные сети:

Новости Городка Общество

22.06.2023 13:00

4209 просмотров

0 комментариев

«Несцерпна хацелася міра...»: 10 цытат Васіля Быкава ў гадавіну вайны

У гадавіну пачатку Вялікай Айчыннай адабралі лепшыя цытаты з аповесці «Альпійская балада» Васіля Быкава.


Скрыншот з фільма «Альпійская балада» (1965)

У гэты дзень 82 гады таму пачалася Вялікая Айчынная вайна — Беларусь будзе маштабна адзначаць Дзень усенароднай памяці ахвяр ВАВ і генацыду беларускага народа.

Ёсць яшчэ адна падзея, звязаная з гэтым днём: роўна дваццаць гадоў таму, 22 чэрвеня 2003 года, пайшоў з жыцця Народны пісьменнік Беларусі Васіль Быкаў.

Чалавек, які выжыў

Васіля Быкава называў сваім лепшым сябрам паэт Аляксандр Твардоўскі. Як ніхто іншы з пісьменнікаў-франтавікоў, Быкаў заслужыў і нават выпакутаваў сваю літаратурную славу.

У гады Вялікай Айчыннай вайны ён удзельнічаў у баях на тэрыторыі Украінскай ССР, вызваляючы яе ад гітлераўцаў. Там, пад Кіраваградам, ён атрымаў цяжкія раненні ў жывот і нагу. Васіля Быкава памылкова палічылі мёртвым і нават адправілі яго родным «пахаванку».

Гісторыя кахання ў далёкіх Альпах

Партал Tochka.by вырашыў узгадаць адзін з найлепшых твораў Быкава — аповесць «Альпійская балада» (1963).

Гэтая кніга, якая экранізавана «Беларусьфільмам» у 1966 годзе, да гэтага часу добра вядома ў нашай краіне і дарослым, і дзецям. У прыватнасці, яна рэкамендавана беларускім школьнікам для чытання ў 7-м класе.

Аповесць расказвае пра каханне беларуса Івана і італьянкі Джуліі, якія разам бягуць з палону.

Жыццё дзеля шчасця, а не гора

У «Альпійскай баладзе» Быкаў не толькі апісвае будні салдат і жахі вайны.

Пісьменнік яшчэ пераконвае, што кожны чалавек створаны для кахання, шчасця, надзеі. І самае цяжкае злачынства ў разуменні Быкава — змушаць іншых пакутаваць і баяцца.

Фота: Уладзімір Мяжэвіч/ТАСС

***

«Ужо ў палоне, дзе не было каму ні натхняць на гераічныя подзвігі, ні ўзнагароджваць, дзе за найменшае непадпарадкаванне плацілі жыццём, у ім неяк самі сабой выявіліся дух непакорлівасці, дзёрзкасць і ўпартасць. Тут ён убачыў паднаготную фашызму і, відаць, упершыню зразумеў, што смерць — не самая горшая з усіх бедаў на вайне».

«За гады вайны ён зусім адвык ад натуральнага чалавечага запатрабавання ў шчасці. Усе яго сілы выдаткоўваліся на тое, каб як-небудзь выжыць, не даць знішчыць сябе».

«Вечарамі асабліва востра даймала адзінота, пачуццё безабароннасці, залежнасці ад злой і няўмольнай варожай сілы. І нясцерпна жадалася міру, супакою, роднай і добрай душы побач».

«Цяпер ужо нішто не мела значэння — у яго руках была яна. Яна — загадкавая і невядомая, патанулая ў яркім ззянні макаў, прыціхлая, маленькая, аслабелая і такая ўладная — над зямлёй, над сабой, над ім».

Скрыншот з фільма «Альпійская балада» (1965)

«Чаму яны [гітлераўцы — Tochka.by] такія бязлітасна-бесчалавечныя і да сваіх, і да чужых — да ўсіх? Няўжо гэта толькі ад душэўнай ганебнасці, дзеля забавы?»

«Кожны раз яму сніўся адзін і той жа сон: <...> яснае вясновае неба, наўскос праз дарогу пралеглы сіняваты прахалодны цень ад мазанкі, пад тынам уздрыгваючая крапіва і гэтак жа часта ўздрыгваючы надзеты на кол збан. А за ваколіцай па гасцінцы ў сяло ідуць танкі... Яны вось-вось павінны з’явіцца з-за вугла гэтай мазанкі, а Іван Цярэшка ніяк не можа ўставіць у гранату запал. З усяе сілы ён запіхвае яго пальцамі, але маленькі латуневы цыліндрык, быццам стаўшы таўсцей, чым трэба, ніяк не лезе ў адтуліну. Цярэшка нервуецца, спяшаецца, б’е па ім кулаком, а калі спахапляецца, то бачыць, што ў акопе ён адзін, што ўсе ўжо адышлі назад...».

«А чаму? Чаму чалавек не можа мець маленькай надзеі на шчасце, дзеля якога нараджаецца на гэты свет і да якога ўсё жыццё імкнецца?»

«Як гэта важна на чужой зямлі — родны чалавек побач! <...> Толькі зараз, прабыўшы з ёю гэтыя два дні, ён адчуў, як самотна пражыў усе гады вайны — салдацкае таварыства тут не лічылася».

Скрыншот з фільма «Альпійская балада» (1965)

«Ён пачаў прагна ўглядацца ў яе рухавы ў сне твар, быццам упершыню бачыў яго. Пасля ўсяго, што паміж імі адбылося, кожная яе ўсмешка ў сне, кожная грымаска набывалі свой асаблівы сэнс. Хацелася глядзець на яе доўга, пільна, імкнучыся пракрасціся ў таямніцу дарагой чалавечай душы».

«Чорт ведае ад якіх толькі мярзотнікаў залежыць жыццё чалавека!»

https://tochka.by/articles/weekend/nesterpimo_khotelos_mira_tsitaty_iz_zapreshchennoy_v_ukraine_knigi_vasilya_bykova/

Последние новости