haradok.info

Информационный портал

Социальные сети:

Новости Городка Экономика

03.01.2021 09:45

255 просмотров

0 комментариев

Эксперт: «Павышэнне падаткаў — гэта спробы ўлады выжыць любой цаной. Далей будзе толькі горш»

«Калі ўлады не спрабуюць вырашыць палітычны крызіс, то эканамічная сітуацыя будзе пагаршацца. Часткова і з-за рашэнняў урада. Спробы выжыць любой цаной — так бы я ацаніў апошнія дзеянні ўладаў. Яны не думаюць дзесяцігоддзямі, і нават пяцігодкамі — яны думаюць у рамках „дзень прастаяць ды ноч пратрымацца“», — кажа супрацоўнік BEROC Леў Львоўскі.

Чым пагражае краіне дэфіцытны бюджэт, і што дасць Узняцце падаткаў па ўсіх франтах, спецыяльна для Myfin.by распавёў старшы навуковы супрацоўнік BEROC Леў Львоўскі .

Першы намеснік міністра фінансаў Дзмітрый Кійко паведаміў, што рэспубліканскі бюджэт Беларусі на 2021 год плануецца з дэфіцытам 4 млрд рублёў, або 2,6% ВУП. Плануемыя даходы бюджэту — 23,3 млрд рублёў, выдаткі — 27,3 млрд (на гэты год планавалася 24,4 млрд — даходаў і 25,4 млрд — выдаткаў).

Кійко таксама паведаміў, што ў 2021 годзе стаўкі падаткаў (зямельнага, экалагічнага, на здабычу прыродных рэсурсаў, падаходнага ў фіксаваных сумах, адзінага з ІП і іншых фізічных асоб) прапануецца праіндэксаваць на 5,5%. Гэта прадугледжана законапраектам «Аб зменах у Падатковы кодэкс». У ім — шмат новаўвядзенняў, якія не радуюць беларусаў.

Сцісла пра асноўныя змены:

  • вырастуць акцызы на цыгарэты — + 15%
  • павялічваецца падатак на прыбытак аператараў сотавай сувязі — з 18% да 30%
  • павялічваецца падатак на прыбытак для ламбардаў — з 25% да 30%
  • павялічваецца падаходны падатак фізічных асоб, якія працуюць у ПВТ і «Вялікім камені» — з 9% да 13%.
  • павышаецца стаўка зямельнага падатку для гандлёвых цэнтраў і іх аўтастаянак — з 0,7% да 1,5% ад кадастравага кошту
  • мясцовыя саветы атрымліваюць права павялічваць або памяншаць стаўкі адзінага падатку з ІП і іншых фізічных асоб у залежнасці ад віду дзейнасці, Мінгарсавет — павялічваць стаўкі гэтага падатку да 4 разоў.
  • абласныя саветы могуць уводзіць збор за перасячэнне транспартнымі сродкамі (масай да 5т) мяжы Беларусі ў памеры не больш за 3 базавых велічынь.

Усё гэта робіцца, са слоў чыноўніка, «часова, для кампенсацыі выдаткаў праз COVID-19».

Дамоклаў меч дзярждоўгу

Чым пагражае беларусам дэфіцыт бюджэту? Ці не вырасце ён ў некалькі разоў, як у гэтым годзе?

— Дэфіцытны бюджэт для крызісных часоў — гэта абсалютна нармальная сітуацыя. Так краіны і павінны паступаць. Але ў беларускіх уладаў ёсць адна праблема — велізарны назапашаны дзярждоўг, які толькі расце. Як і плацяжы па ім. Калі б не ён, дэфіцыт у 4 млрд рублёў у крызісны год — не тэма для размовы.

Таму цяпер не вельмі зразумела — як улады ў 2021-м маюць намер выплачваць мільярды долараў дзярждоўгу і працэнтаў па іх?

Без дадатковых дамоўленасцяў з Расіяй, — нашым адзіным і апошнім крэдыторам, — я не бачу варыянтаў выканання агучаных планаў даходаў — 23,3 млрд рублёў. Таму што тэхнічна гэта выканальна — ёсць золатавалютныя рэзервы, якія пакрываюць выплаты дзяржаўнай запазычанасці.

Але калі выдаткаваць палову ЗВР на гадавыя выплаты — гэта апусціць іх да крытычнага ўзроўню.

І гэта мы яшчэ не ўлічваем верагоднасці набегу на банкі і вынасу ўкладаў: забіраючы валюту з банкаў, беларусы за некалькі месяцаў скарацілі аб'ём укладаў на 20%. Гэта вельмі сур'ёзная велічыня.

Выкажу здагадку, што ўлады разлічваюць на адзіна верагодны станоўчы сцэнар, пры якім у нашых гандлёвых партнёраў, перш за ўсё ў Расіі, пачнецца аднаўленчы рост і экспарт, што абваліўся ў 2020-м, істотна вырасце.

Негатыўных трэндаў значна больш.

Па-першае, працягнуць з'язджаць айцішнікі. Па-другое, пад грузам праблем, без дапамогі дзяржавы і пры растучых падатках, іншыя бізнэсы таксама пачнуць больш актыўна эвакуявацца. Па-трэцяе, не скончыўся фінансава-банкаўскі крызіс, які без варыянтаў працягнецца ў 2021 годзе. Па-чацвёртае, рэальны сектар знаходзіцца ў цяжкім фінансавым стане. Што з гэтага пераважыць? Хутчэй за ўсё — комплекс негатыўных фактараў.

Ад падаткаў не ўцячы

Напаўняць бюджэт улады маюць намер рэзкім павелічэннем падаткаў. Як ацэніце гэтую практыку?

— Паскрэбці па сусеках і неяк выграбці ўсё, да чаго здолеюць дацягнуцца, — так можна ахарактарызаваць гэтыя навіны. Такое ўражанне, што ўлады праверылі ўсе падатковыя артыкула і паднялі стаўкі ўсюды, дзе толькі можна выціснуць дадатковыя грошы. Паколькі людзям і кампаніям складана адмовіцца ад выплаты падаткаў, то можна зразумець рацыю ўладаў і іх надзеі.

Але гэта рашэнне, мякка кажучы, не палепшыць бізнес-клімат, які і так стаў агрэсіўным — мы знаходзімся ў вострай фазе крызісу.

У нас спрабуюць усядзець на двух крэслах, але атрымліваецца не вельмі. У выніку ўлады вырашылі пастарацца вельмі ўціскаць усе сацыяльныя выдаткі, але і павялічыць даходы з прадпрыемстваў, арандадаўцаў, у крызісны момант яшчэ больш націснуўшы на бізнес.

Да чаго гэта прывядзе?

— Гэта дакладна не дапаможа. Павелічэнне падаткаў будзе яшчэ мацней выціскаць бізнес з Беларусі. Гэта стане яшчэ больш матываваць прадпрымальнікаў да закрыцця сваёй справы або пераводу бізнесу ў суседнія краіны. Але, відавочна, нічога іншага ва ўрада не застаецца — па-іншаму яны не могуць.

Тут неабходна адзначыць, што як раней ужо не будзе ніколі. А калі гаварыць пра эканоміку, — лепш ужо не будзе.

І ва ўрадзе гэта выдатна разумеюць, — краіна ўваходзіць у новы рэжым — «падтрымання дзеючай улады», і для гэтага неабходна пагоршыць эканамічныя ўмовы для ўсяго астатняга бізнесу.

Хоць дарма ўсё так крытыкуюць Лукашэнку — вунь ён як клапоціцца пра здароўе народа — за два гады падыме акцызы на цыгарэты на 32,25%. Людзі кінуць паліць, — гэта яшчэ і для кішэні карысна. Павялічваецца падатак на мабільных аператараў? Гэта таксама плюс да ЗЛЖ — людзі стануць менш гаварыць і больш гуляць, дыхаць свежым паветрам і нават бегаць. Ламбарды, праўда, не ўпісваюцца ў карціну аздараўлення насельніцтва. Хіба што ў карціну дывановай бамбардзіроўкі паднятымі падаткамі.

Што да падатку на перасячэнне мяжы, то тут прыгадваецца гістарычны анекдот. У Сярэднявеччы ў Еўропе дробныя феадалы, якія жадалі павялічыць даходы, капалі равы, перакопвалі дарогі, якія ідуць праз іх землі, і будавалі масты. Каб браць падатак за праезд па мосце.

На грошы ад Расіі ўжо не разлічваюць

Як бы вы ацанілі ўсе гэтыя новаўвядзенні?

— Рэзюмуючы гэтыя плённыя пачынанні і выдатныя ідэі, магу сказаць, што ў мяне стварылася ўражанне, што Саўмін ужо не разлічвае на крэдыт ад Расіі. Інакш бы ён не адважыўся на мноства непапулярных мер у сітуацыі, у якой знаходзіцца краіна.

Чаму зробленыя гэтыя хады? Адказ просты — патавае становішча. Таму і выкарыстоўваюцца такія метады, да якіх можна дадаць прапіхваць скарачэння дэкрэтнага адпачынку і размовы пра пенсійную рэформу.

Калі падвесці вынік — палітычныя падзеі ўплываюць на эканоміку, але законы эканомікі адмяніць нельга, а калі ўлады не спрабуюць вырашыць палітычны крызіс, то эканамічная сітуацыя будзе пагаршацца. Часткова і з-за рашэнняў урада. Спробы выжыць любой цаной — так бы я ацаніў апошнія дзеянні ўладаў.

Яны не думаюць дзесяцігоддзямі, і нават пяцігодкамі — яны думаюць у рамках «дзень прастаяць ды ноч пратрымацца».

Як гэтыя рашэнні паўплываюць на эканоміку ў будучыні — усё роўна. Тут галоўнае — працягнуць яшчэ хоць бы год. Для гэтага, па іх раскладах, можна зрабіць усё, што заўгодна, — ахвяраваць усім і ўсімі, у тым ліку падвысіўшы падаткі.

Магу канстатаваць, што ідэя грамадскай дамовы, што доўгія гады існавала ў Беларусі, адмененая. «Пратэстныя» бізнэсы падпадаюць пад рэпрэсіі, іх закрываюць. Непратэстныя будуць падвергнутыя большаму падатковаму ціску. Працэсы, якія праходзяць у краіне, — глабальныя, — ніхто не застанецца ўбаку, ніхто не сыдзе пакрыўджаным.

Што ў выніку? Ці дасць узняцце падаткаў станоўчы эфект?

— Кароткатэрміновы — дасць. У сярэднетэрміновай і доўгатэрміновай перспектыве гэтыя рашэнні дакладна прынясуць не карысць, а шкоду. Бо людзі не так хутка кідаюць паліць, не так хутка закрываюць або перавозяць бізнес, не так хутка з'язджаюць з краіны, у якой бізнес-асяроддзе пагаршаецца.

Калі сёння бізнесовец, які пачаў сваю справу, яшчэ разважае, дзе яму адкрыць офіс — у Мінску, Кіеве ці Вільні, то заўтра ў яго сталіца Беларусі ў ліку магчымых варыянтаў значыцца не будзе.

Але ўсё гэта цяперашнюю ўладу не хвалюе зусім.

https://novychas.by/ekanomika/ekspert-pavyszenne-padatkau-heta-sproby-ulady

Последние новости